Dioptrie

[Lucretia Borgia]

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie


Dioptrie (symbool dptr) is een eenheid voor de lichtbrekende kracht (de sterkte) van een lens of bolvormige spiegel.

Hoewel de dioptrie in het SI-stelsel past, is het officieel geen SI-eenheid.

De dioptrie is gelijk aan m-1. De sterkte van een lens of spiegel in dioptrie is gelijk aan de reciproke van de brandpuntsafstand: d=\frac{1}{f} waarbij d de sterkte in dioptrie is en f de brandpuntsafstand in meter.

Het voordeel van het gebruik van de sterkte in plaats van de brandpuntsafstand is dat bij systemen van meerdere dicht achter elkaar staande lenzen de sterkte van het totale systeem eenvoudig te benaderen is door optelling van de sterkten van de samenstellende lenzen.

Een lens van +2,0 dioptrie heeft dus een brandpuntsafstand van ½ meter. Lenzen met positieve sterkte worden in brillen en contactlenzen gebruikt voor het corrigeren van verziendheid. Negatieve lenzen, met een negatieve brandpuntsafstand en sterkte, worden gebruikt voor bijzienden. Een leesbril (correctie voor oudziendheid of presbyopie) is ook positief. Als er echter tevens sprake is van ernstige bijziendheid, kan het leesgedeelte in een bi- of multifocale bril ook negatief zijn, maar dan wel minder negatief dan het verafgedeelte van de bril.

De sterkte van een lens hangt naast de kromming van de oppervlakken af van de brekingsindex n van het materiaal waar de lens uit is gemaakt: d=f^{-1}=(n-1)(R_1^{-1}-R_2^{-1}) (de lenzenmakersformule), waarbij Rn positief is voor een krommingsmiddelpunt achter de lens. Een positieve lens is bol, wat wil zeggen dat R1 < -R2. Bij een negatieve (holle) lens is de sterkte negatief, en de brandpuntsafstand ook.